Bioskopi Beograda - kako svet filma oblikuje identitet grada
Beograd ima dugu i bogatu bioskopsku tradiciju koja je neraskidivo povezana s kulturnim životom grada i njegovim identitetom kao mesta susreta umetnosti, ideja i ljudi.
Prve filmske projekcije u Beogradu desile su se 1896. godine - samo pet meseci nakon prve bioskopske projekcije u Parizu. Prvi stalni bioskopi otvoreni su u gradskom centru početkom 20. veka, a među njima se posebno ističe kultni Bioskop „Balkan“.
Bioskop „Balkan“ predstavlja istorijski i kulturni spomenik Beograda. Izgrađen između 1867. i 1870. godine, zgrada je bila mesto jedne od prvih filmskih projekcija krajem 19. veka, dok je 1912. postao prvi stalni bioskop u gradu. Tokom 20. veka bio je omiljeni kutak za gledaoce, ali je zatvoren 2010. godine zbog rekonstrukcije. Danas zgrada čeka revitalizaciju i predstavlja simbol bogate tradicije beogradskog bioskopskog života.
Kroz istoriju, bioskopi nisu bili samo mesta zabave, već i prozor u svet - posebno važni za kulturu i društvenu dinamiku grada tokom ključnih istorijskih perioda, uključujući i turbulentne godine Drugog svetskog rata.
Savremeni bioskopi i bioskopska scena danas
Iako je broj tradicionalnih bioskopa godinama u padu – sedamdesetih Beograd je imao gotovo 50 bioskopskih sala, a danas ih radi samo devet – grad i dalje ima aktivnu i raznoliku bioskopsku ponudu koja obuhvata i komercijalne multiplex bioskope i umetničke bioskopske programe.
Među najvažnijim bioskopima danas su:
DKC – Bioskop Kulturnog centra Beograda – osnovan 1963. godine, jedan je od najstarijih kontinuirano aktivnih bioskopa, poznat po pažljivo kuriranim programima, retrospektivama, dokumentarnim i umetničkim filmovima, kao i brojnim filmskim festivalima koji ovde počinju ili se održavaju.
Cineplexx BIG Belgrade – moderan multiplex sa naprednom digitalnom opremom, RealD 3D projektorima i VIP salama, koji donosi najnovije blockbastere i holivudske naslove.
BIG
Art bioskopi i specijalizovane sale – poput Art bioskop Museum u Etnografskom muzeju ili raznih projekcija u Domu omladine i Studentskom gradu – nude filmove koji nisu deo klasične komercijalne distribucije, uključujući evropski, nezavisni i eksperimentalni film.
Film i zajednica - festivali i događaji
Beograd je domaćin i važnih filmskih festivala koji dodatno osnažuju bioskopsku kulturu:
FEST – Beogradski međunarodni filmski festival, osnovan 1971. godine, jedan je od najznačajnijih filmskih festivala u regionu, koji je kroz decenije privlačio globalne filmske velicine i promovisao međunarodnu kinematografiju.
Festival i druga događanja poput Cinemania doprinose tome da bioskopi budu ne samo mesta gledanja filmova nego i javne scene kulturnog dijaloga.
Značaj bioskopa za kulturni identitet Beograda
Bioskopske dvorane su više od komercijalnih prostora - one su mesta zajedničkog doživljaja kulture, stvaranja kolektivnih uspomena i susreta sa umetničkim vizijama iz celog sveta. Njihova istorija oslikava kulturne, tehnološke i društvene promene grada i čini ih važnim delom kulturnog identiteta Beograda kao centra umetnosti.
Beograd
Projekat je finansiran iz budžeta Grada Beograda. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
