Spomenik Stefanu Nemanji – Savski trg, Beograd
Spomenik Stefanu Nemanji, rodonačelniku srpske srednjovekovne dinastije Nemanjića, nalazi se na Savskom trgu u Beogradu, na početku Nemanjine ulice, ispred nekadašnje zgrade Glavne železničke stanice (danas Istorijski muzej Srbije).
Delo je ruskog vajara Aleksandra Julijanoviča Rukavišnjikova, člana Ruske akademije umetnosti, a otvoren je 27. januara 2021. godine (Savindan) uz prisustvo političkog rukovodstva Srbije i predstavnika srpskih zajednica iz regiona.
Istorijat
Konkurs i izbor autora:
Konkurs za izradu spomenika raspisan je 2016. godine, a međunarodni dvostepeni konkurs 2017. godine. Prvu nagradu osvojio je Aleksandar Rukavišnjikov, dok su druga i treća nagrada pripale Vu Veišanu iz Pekinga i Zoranu Ivanoviću.
Izrada i postavljanje:
Na izradi spomenika radilo je oko 120 ljudi. Pandemija COVID-19 odložila je dopremanje spomenika iz Moskve, a postavljanje prvih delova postamenta počelo je 15. avgusta 2020., dok su poslednji delovi statue postavljeni 13. novembra 2020.
Primopredaja:
Završeni spomenik primljen je 25. decembra 2020. godine, kada je formalno postao vlasništvo Grada Beograda.
Kompozicija spomenika
Figura Stefana Nemanje:
Spomenik prikazuje Stefana Nemanju u plemićkoj odeći; u desnoj ruci drži mač, a u levoj Hilandarsku povelju (1198/1199). Izbor mača umesto krsta simbolizuje Nemanjinu ulogu državnika i osnivača srpske državnosti, a ne samo crkvenog monaha.
Dimenzije i materijali:
- Ukupna visina: 23,5 m
- Težina: 80 tona
Postament sačinjen od više elemenata, simbolično prikazuje napukli vizantijski šlem i vladarsko žezlo, inspirisano žezlom Svetog Save.
Reljefi na postamentu:
Prikazuju ključne trenutke iz Nemanjinog života i srpske istorije:
- Studenički krst ispod figure
- Manastiri Studenica i Hilandar
- Loza Nemanjića, inspirisana freskama iz manastira Visoki Dečani
Spomenik Stefanu Nemanji predstavlja najviši spomenik u Srbiji i simbolizuje ujedno istorijsku i državotvornu ulogu ove važne ličnosti u srpskoj istoriji.
Projekat je finansiran iz budžeta Grada Beograda. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
