Zeleni venac: Srce svakodnevnog života u centru Beograda
Zeleni venac, poznat i pod kolokvijalnim nazivom Zelenjak, pripada opštini Savski venac, sa manjim delom koji se naslanja na Stari grad. Nalazi se na jednom od najprometnijih prelaza u centralnom Beogradu, povezujući Terazije putem Prizrenske ulice i Novi Beograd preko Brankovog mosta. Prostor je tokom vremena oblikovan kao važna saobraćajna, trgovačka i društvena tačka, prepoznatljiva po svojoj pijaci, autobuskom čvorištu i obrazovnim ustanovama, među kojima su Filološka gimnazija i Ugostiteljsko-turistička škola.
Naziv "Zeleni venac" potiče od kafane koja se nalazila na mestu današnjeg savremenog komercijalnog objekta. Tokom 19. i 20. veka, prostor se postepeno formirao kao prirodno gradsko središte zbog blizine komunikacijskih pravaca i rečnih pristupa.
Sredinom 20. veka, sa izgradnjom Brankovog mosta 1956. godine, Zeleni venac dobija ulogu ključno saobraćajnog raskršća - autobuske linije koje povezuju centralni deo grada sa Novim Beogradom i Zemunski potez premeštaju se upravo na ovu tačku, čime se stvara prvi veliki moderan gradski terminal.
U arhitektonskom smislu, jedan od prepoznatljivih objekata bio je podzemni pešački prolaz otvoren 1967. godine, projektovan sa idejom efikasnog kretanja pešaka ispod saobraćajno opterećene površine.
Prolaz je predstavljao primer savremene urbanističke prakse svog vremena.
Pijaca Zeleni venac - gradski organizam u pokretu
Pijaca na Zelenom vencu jedna je od najstarijih i najprometnijih gradskih pijaca, svakodnevno opslužujući veliki broj stanovnika centralnih i okolnih delova Beograda.
Karakteristična je po otvorenom obliku, u stalnom odnosu sa saobraćajnim i pešačkim kretanjem koje je okružuje. Kao takva, ona je postala svojevrsna urbana pozornica u kojoj se svakodnevni život grada vidi najjasnije – kroz ritam kupovine, prevoza, susreta, prolaznosti i nagle dinamike.
Podzemni prolaz - rekonstrukcija i povratak identiteta prostora
U okviru šireg procesa uređenja centralnih gradskih zona, predviđena je potpuna obnova podzemnog prolaza na Zelenom vencu.
Planirano je vraćanje izvornog prostornog koncepta iz sedamdesetih godina 20. veka, uz unapređenja koja odgovaraju savremenim standardima gradske infrastrukture.
Prostor će biti oblikovan kao zeleni segment u gradskom jezgru, uz uvođenje uređenih zelenih površina, savremenog osvetljenja, novih obloga i funkcionalnih pristupa za pešake.
Ideja rekonstrukcije nije stvaranje novog identiteta, već revitalizacija postojećeg, uz naglašavanje povezanosti prostora sa svakodnevnim kretanjem Beograđana.
Rekonstrukcija je deo šire strategije preoblikovanja centralnih zona grada, u okviru koje se razmatraju i potezi oko Savskog mosta, Terazija i Trga republike.
Društveni i kulturni ritam prostora
Zeleni venac je mesto na kom se gradski ritam najjasnije vidi u stvarnom vremenu. Na malom prostoru susreću se polazišta autobusnih linija, tokovi pešaka, pijaca, školske ustanove i pristupi ka starom gradskom jezgru.
Takva struktura stvara kontinuiran protok ljudi i čini da ovaj deo grada funkcioniše kao otvoreni, stalno aktivni urbani prizor.
Ovde se svakodnevni život odvija bez pauze - od ranih jutarnjih nabavki do kasnovečernih presedanja i prolazaka.
Upravo ta stalna pokretljivost daje prostoru njegov prepoznatljivi karakter i ulogu gradske tačke dodira, gde prolaznost ne briše identitet, već ga potvrđuje.
Projekat je finansiran iz budžeta Grada Beograda. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
