Evropa se kuva na ekstremnim temperaturama zbog ovog fenomena! Evo šta je omega blok - pojava koja je do sada odnela 40 života u Francuskoj
Intenzivni toplotni talas koji zahvata zapadnu Evropu, a koji je samo u Francuskoj prouzrokovao više od 40 smrtnih slučajeva, održava se zahvaljujući meteorološkom fenomenu poznatom kao omega blok.
Reč je o specifičnom obrascu koji zadržava vreo vazduh nad istim područjem danima, pa i nedeljama.
Šta je omega blok?
Omega blok je dobio naziv po svom obliku koji podseća na grčko slovo omega (Ω). U središtu se nalazi polje visokog pritiska sa stabilnim i toplijim vazduhom, dok su sa obe strane smešteni hladniji sistemi niskog pritiska. Element "bloka" odnosi se na činjenicu da područje visokog pritiska sa toplim vazduhom ostaje "zarobljeno". U uobičajenim okolnostima, mlazna struja ravnomerno pomera vremenske sisteme od zapada ka istoku.
Međutim, tokom omega bloka taj tok biva poremećen te se može dramatično saviti prema severu i jugu, što dovodi do izolacije sistema pritiska. Slabiji vetrovi i manji temperaturni kontrasti u atmosferi dodatno doprinose ovim sporim, blokiranim obrascima. Posledica je zadržavanje vrelog i mirnog vazduha nad istim područjem. Omega blokovi obično traju od tri do deset dana, ali ponekad mogu potrajati i nedeljama.
Kakve su posledice?
U središnjem području visokog pritiska vreme postaje vruće i suvo. Visok atmosferski pritisak ujedno sprečava formiranje oblaka, što rezultira vedrim i sunčanim nebom koje omogućava dalji porast temperatura. Upravo takvi uslovi trenutno pogađaju Francusku i Španiju, gde su temperature premašile 40 stepeni Celzijusa.
S druge strane, područja niskog pritiska koja okružuju toplotni talas imaju veću verovatnoću za hladnije i kišovito vreme. Velika Britanija nalazi se na granici između sistema visokog pritiska i hladnijeg vazduha sa severozapada. Prema podacima britanskog Met Office-a, to rezultira intenzivnom vrućinom na jugu i istoku zemlje, te hladnijim i vlažnijim vremenom na severu i zapadu.
Uloga klimatskih promena
Naučnici još nisu postigli konsenzus o tome kako klimatske promene utiču na učestalost blokirajućih pojava poput ove. Ipak, globalni naučni konsenzus je jasan: klimatske promene povećavaju učestalost i intenzitet toplotnih talasa. Emisije gasova sa efektom staklene bašte, uglavnom od sagorevanja uglja, nafte i gasa, zagrejale su planetu za oko 1,3 °C u odnosu na predindustrijsko doba.
To toplije polazište znači da toplotni talasi danas dostižu znatno više temperature. Kler Barnes, naučna saradnica za ekstremne vremenske prilike i klimu na Imperial Koledž u Londonu, izjavila je: "Evropa se danas suočava sa toplotnim talasima koji su za 2 do 4 stepena topliji nego što bi bili bez zagrevanja uzrokovanog ljudskim delovanjem".
Zbog toga, kada se pojave meteorološki obrasci poput omega bloka, vrućina koju uzrokuju može biti znatno intenzivnija.
Izvor: Srbija Danas/Rojters
