Tanja senka u srcu Evrope: Razotkrivena mađarska špijunska mreža u Briselu - Orbanov sistem pod lupom
Navodi se da je mreža postala prepoznata među evropskim mađarskim zvaničnicima, što je otežalo efikasnost njenih operacija, a aktivnosti su prestale 2016. godine.
Mađarska špijunska mreža delovala je iz ambasade te zemlje u Briselu, a njene aktivnosti su se intenzivirale 2015. godine, navodi se u dokumentu Evropske komisije u koji je "Politiko" imao uvid.
U dokumentu, koji datira iz aprila ove godine, sumirani su nalazi istrage koju je sproveo Pjotr Serafin, komesar za borbu protiv prevara, a koji je bio zadužen da ispita navode da su mađarski obaveštajci, stacionirani u stalnom predstavništvu u Briselu, pokušavali da regrutuju službenike institucija Evropske unije (EU) sredinom 2010-ih.
Kako je utvrđeno istragom, mađarske obaveštajne službe poslale su nekoliko zvaničnika u periodu između 2013. i 2016. godine - u vreme kada je Viktor Orban bio premijer zemlje - da rade u stalnom predstavništvu.
- Aktivnosti tih obaveštajnih službenika u Briselu u početku su bile diskretne, ali su od 2015. godine postepeno postale znatno otvorenije - navodi se u dokumentu.
Zbog pojačanih aktivnosti, postojanje te špijunske mreže postalo je "poznato u krugovima evropskih mađarskih zvaničnika, što je očigledno otežalo efikasnost njihovih napora". Prema saznanjima, te aktivnosti su prestale 2016. godine.
"Nemoguće utvrditi individualnu odgovornost"
Oliver Varhelji je 2015. postao je ambasador Mađarske pri EU i vodio je predstavništvo. On je danas evropski komesar za zdravlje i bezbednost hrane, a u stalnom predstavništvu radi od 2011.
Kada su prošle godine mediji prvi put izneli tvrdnje o navodnoj špijunskoj mreži u ambasadi, Varhelji je rekao predsednici Evropske komisije Ursuli fon der Lajen da "nije bio upoznat" sa tim navodima. On je to ponovio i u januaru ove godine, kada su ga poslanici Evropskog parlamenta ispitivali o skandalu, navodeći da obaveštajne službe nisu kontaktirale sa njim kako bi prosleđivao poverljive informacije.
Istraga Serafina nije uspela da identifikuje pojedince odgovorne za aktivnosti.
- Na osnovu informacija prikupljenih tokom istrage, i uz ograničene alate koje Komisija trenutno ima, nije moguće utvrditi individualnu odgovornost ili umešanost izvan samih obaveštajnih službenika - navodi se u dokumentu.
Mete bile službenici EU
U dokumentu, koji je prosleđen poslanicima Evropskog parlamenta, navodi se da Komisija nije upoznata sa bilo kakvim "ozbiljnim" bezbednosnim propustima. Ipak, u njemu se potvrđuju nalazi istrage - i prvi put se priznaje postojanje špijunske mreže, kao i da su mete bile službenici EU.
- Obaveštajni službenici su koristili svoj službeni položaj da izvrše specifičnu misiju koja izgleda da je prevazilazila uobičajene diplomatske zadatke u stalnom predstavništvu. To je uključivalo, posebno, kontaktiranje sa komšijski službenicima mađarskog porekla i pokušaje prikupljanja detaljnih informacija o radu Komisije na temama od posebnog interesa za mađarsku vladu - navodi se.
Ni Varhelji ni stalno predstavništvo Mađarske nisu odgovorili na zahtev "Politika" za komentar. Evropska komisija je uputila novinare na izjavu portparola Balaža Ujvarija, datu prilikom zatvaranja istrage u aprilu:
- Komisija je zaključila da nije utvrđen nijedan ozbiljan bezbednosni propust u vezi sa navodima koji su se pojavili u medijima.
