few clouds
22°C
24.05.2024.
Beograd
eur
117.1154
usd
108.3399
Odaberi pismo
Odaberi grad
  • Beograd
  • Dečani
  • Jagodina
  • Kragujevac
  • Kruševac
  • Niš
  • Novi Sad
  • Orahovac
  • Pančevo
  • Pirot
  • Priština
  • Prizren
  • Sombor
  • Subotica
  • Štrpce
  • Užice
  • Vranje
  • Vršac
  • Zrenjanin
  • Zvečan
Podešavanja Sačuvane vesti Pretraga Navigacija
Podešavanja sajta
Odaberi pismo
Odaberi grad
  • Beograd
  • Dečani
  • Jagodina
  • Kragujevac
  • Kruševac
  • Niš
  • Novi Sad
  • Orahovac
  • Pančevo
  • Pirot
  • Priština
  • Prizren
  • Sombor
  • Subotica
  • Štrpce
  • Užice
  • Vranje
  • Vršac
  • Zrenjanin
  • Zvečan

Kit koji je progutao svet: Umetničko delo čija "utroba" čuva čitavu istoriju

09.04.2024. 19:25
Piše:
Srbija Danas/V.Janković
Kit koji je progutao svet
Kit koji je progutao svet / Izvor: Srbija Danas

Retko koji grad u Srbiji može da se pohvali jedinstvenim i brojnim muralima kao Užice, a od jednog je sve počelo.

Prvi mural u Užicu oslikan je između 1986. i 1987. godine, na Trgu Svetog Save. Ovo delo najavilo je novi odnos gradskih umetnika prema svom gradu.

Mnoštvo detalja, kao i sam naziv murala, "Kit koji je progutao svet" ili "Protok vremena", generacije posmatrača ne ostavlja ravnodušnim.

Kit koji je progutao svet
Kit koji je progutao svet / Izvor: Srbija Danas

Spoj nespojivog

Za mesto ovog murala odabrano je kuća znamenitog Užičanina Miloša Trifunovića iz 1912. godine, a ovaj objekat je nakon oslikavanja njegovog zida, koji gleda na Sabornu srvku, postao "spoj nespojivog".

Trifunovića kuću (kasnije dom porodice Gutman) s jedne strane čini stroga secesija fasade, sa maskeronima ženskih glava, jedini primer u gradu Užicu, a sa druge prvi užički mural.

Trifunovića kuća
Trifunovića kuća / Izvor: Srbija Danas

Autori murala "Kit koji je progutao svet" su Dragoljub Kaplanović, Nataša Ljubičić i Ljubiša Dimitrijević.

Godine 2007. godine prvi užički mural je restauriran. Odoleo je nemaru mladih i starih Užičana, brojnim docrtavanjima, izbijanju četiri prozora na njegovoj površini, ali i gradnji sportskog terena.

Trifunovića kuća
Trifunovića kuća / Izvor: Srbija Danas

Kit koji je progutao svet

Detalji koji ispunjavaju utrobu kita su različiti prikazi iz istorije, brojni simboli poput pećinskih antropomorfnih figura, rimskih dvokolica, ratnika na lađi itd.

Kit je simbol koji nosi bogato mitološlo i kulturno značenje i različito se doživljava u različitim kulturama. Slika kita prožima mnoge aspekte ljudskog života i umetnosti. 

Unutrašnja istina najčešće se povezuje sa simbolom kita, kao i dugovečnost i otpornost. Otuda je sigurno potekla i inspiracija autora da ceo jedan svet i njegovu istoriju smesti u utrobu ovog morskog sisara.

Kit koji je progutao svet
Kit koji je progutao svet / Izvor: Srbija Danas

Užice grad murala

Užice nekada je bio grad murala, a svojevremeno je udruženje građana "Opeka" najavilo nameru da se reafirmiše ideja "grada murala". 

Brojne su lokacije gde ova vrsta umetnosti živi u gradu na reci Đetinji, a upravo pred preuzimanje titule Prestonice kulture za 2024. godinu, u Užicu su osvanuli novi murali, na kojima su oživljeni znameniti Užičani, kao i lokaliteti po kojima je ovaj grad poznat (detaljnije OVDE).

Kit koji je progutao svet
Kit koji je progutao svet / Izvor: Facebook Printscreen/UŽICE - OGLASNA TABLA