Tajna himne "Bože pravde": Pre 20 godina je ponovo ujedinila Srbiju, a malo ko zna kako je nastala
Na današnji dan pre 20 godina, 5. juna 2006, Narodna skupština u Beogradu proglasila je Srbiju nezavisnom državom i pravnim sledbenikom zajednice sa Crnom Gorom. Ovim činom Srbija je preuzela međunarodne obaveze, a u parlamentu je prvi put od 1918. godine zvanično intonirana himna "Bože pravde", simbolišući istorijski povratak suvereniteta i državnog identiteta.
Srbija danas obeležava 20 godina od obnove državnosti, kada je 5. juna 2006. godine u Narodnoj skupštini u Beogradu zvanično proglašena samostalnost.
Nakon razdruživanja sa Crnom Gorom, Srbija je postala pravna sledbenica državne zajednice, a u parlamentu je tada, prvi put od 1918. godine, ponosno intonirana nacionalna himna "Bože pravde".
Istorijska prekretnica i međunarodni kontinuitet
Odluka o samostalnosti doneta je pre tačno dve decenije, kao direktna posledica referenduma u Crnoj Gori održanog 21. maja 2006. godine.
Narodna skupština Republike Srbije tada je usvojila akt kojim je Srbija preuzela nadležnosti sledbenika državne zajednice Srbija i Crna Gora.
Ovim činom Srbija je automatski nasledila mesto u Ujedinjenim nacijama i drugim međunarodnim organizacijama, kao i sve važeće međunarodne sporazume.
Zanimljivo je da je proces obnove samostalnosti u samom Beogradu protekao tiho i administrativno, bez velike euforije, dok su gardisti ispred Ministarstva odbrane 6. juna 2006. godine spustili zastavu SCG i uz zvuke "Bože pravde" podigli srpsku trobojku.
Tajna srpske himne: Od satire do državnog simbola
Iako je pesma "Bože pravde" postala zvanična himna nezavisne Srbije tek 2006. godine, njena istorija je duga i fascinantna.
Autor teksta je Jovan Đorđević, istaknuti kulturni radnik i osnivač Srpskog narodnog pozorišta, koji je stihove napisao 1872. godine za predstavu "Markova sablja".
Istoričari ukazuju na neverovatan put ove pesme:
Transformacija: Tekst je nastao kao rodoljubivi odgovor motivisan satiričnom Zmajevom pesmom "Jututunska narodna himna".
Prvo proglašenje: Zvanično je postala himna još 1878. godine nakon Berlinskog kongresa, kada je Srbija stekla međunarodno priznatu nezavisnost.
Modifikacija teksta: Prilikom povratka u zvaničnu upotrebu 2004. i 2006. godine, stihovi su prilagođeni republičkom uređenju, pa je reč "kralj" zamenjena rečju "zemlje".
Ko je bio Jovan Đorđević?
Tvorac stihova srpske himne bio je polihistor – književnik, ministar prosvete i profesor istorije koji je podučavao i kralja Aleksandra Obrenovića.
Đorđević je bio pionir srpskog pozorišta, a zanimljivo je da je bio ujak čuvenog pisca Stevana Sremca.
Njegovo delo "Bože pravde", za koje je muziku komponovao Davorin Jenko, nadživelo je sve države u kojima je Srbija bila u proteklom veku, vrativši se kao konačni simbol suvereniteta 2006. godine.
