Cvetni trg: Mali Vračar i ogledalo beogradskog ritma
Cvetni trg danas doživljavamo kao prepoznatljivo, uvek živo gradsko mesto, ali njegovi počeci vezani su za skromnu pijacu usred hrastove šume. Kroz više od jednog i po veka prostor je rastao, menjao namenu i identitet, da bi postao jedan od simbola savremenog Vračara.
U prvoj polovini 19. veka prostor između današnje ulice Kralja Milana, Njegoševe i Svetozara Markovića bio je neizgrađen i pokriven gustim hrastovim rastinjem. Odlukom gradskih vlasti 1843. godine ovde je formirana lokalna pijaca, kasnije nazvana Cvetna pijaca, što je bio prvi korak u urbanizaciji ovog dela tada udaljenog Vračara.
U susedstvu budućeg trga početkom 1860-ih godine izgrađena je Treća beogradska gimnazija, dok je sa druge strane, na mestu današnjeg parka Manjež, postojala gradska jahaonica. Time su pijaca i okolni kvart postali prepoznatljivo lokalno središte.
Formiranje urbanog identiteta
Kraj 19. veka donosi organizovano uređenje prostora kroz aktivnosti Društva za ulepšavanje Vračara.
Uređuju se ulice, podiže se pijacna zgrada i formira se karakteristična arhitektonska celina, u kojoj su fasade imale posebnu ulogu u stvaranju vizuelnog identiteta.
Posebno se izdvajaju građanske kuće sa dekorativnim elementima kraja 19. veka i stilski portal zgrade na ulazu u trg iz pravca Kralja Milana, čime je Cvetni trg postao reprezentativan prsten oko razvijajućeg Vračara.
Novi izgled posle Drugog svetskog rata
Druga polovina 20. veka donela je promene u načinu života Beograđana, što se ogledalo i u prostoru Cvetnog trga.
Godine 1958. adaptirana je pijacna zgrada, a u njenom prizemlju otvorena je prva velika samoposluga u Beogradu. Ovaj događaj simbolično označava prelazak iz tradicionalne pijace u savremeno gradsko središte.
Daljim uređenjima početkom 21. veka prostor trga dobija danas prepoznatljiv izgled: popločane javne površine, mesta za zadržavanje i kretanje pešaka, te ambijent u kojem se prirodno prepliću svakodnevni, kulturni i socijalni sadržaji.
Cvetni trg danas
Cvetni trg, smešten između parka Manjež, Njegoševe ulice i šireg centra grada, danas predstavlja prepoznatljivo urbano mesto okupljanja. Karakteriše ga spoj starog građanskog Vračara i savremenog načina života.
Na trgu se nalazi spomenik Borislavu Pekiću, podignut 2016. godine, kao podsećanje na književnu tradiciju i kulturni kontinuitet ovog prostora. U blizini se nalaze Jugoslovensko dramsko pozorište i Muzička škola "Stanković", čime se prostor prirodno povezuje sa beogradskim umetničkim i obrazovnim životom.
Arhitektura trga, način njegovog korišćenja i uloga u svakodnevici stanovnika Vračara čine ga mestom u kojem se prepliću privatni ritam grada i njegova javna scena.
Društveni puls savremenog Vračara
U svakodnevnom ritmu grada Cvetni trg deluje kao prostor u kojem se čuva živa veza između prošlosti i savremenog Beograda.
Oko njega se smenjuju tišina parka, glasovi učenika i zvukovi pozorišnog repertoara, dok javni platoi funkcionišu kao prirodne tačke okupljanja.
Time je ovaj deo Vračara postao mesto koje ne oblikuje samo arhitektura, već način na koji ljudi žive i borave u prostoru - susreti, razgovori, kratke pauze, prelasci i povratci.
Projekat je finansiran iz budžeta Grada Beograda. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
