Kapetan Mišino zdanje: Prekretnica u arhitektonskom razvoju grada Beograda
Kapetan Mišino zdanje predstavlja jedno od najznačajnijih arhitektonskih ostvarenja XIX veka u Beogradu i ključnu tačku u razvoju grada od orijentalne varoši ka evropskoj prestonici. Zgrada je podignuta u periodu od 1857. do 1863. godine, prema projektima češkog arhitekte Jana Nevole, dok je izvođenje radova povereno graditelju Josifu Štajnlehneru.
Podigao ju je kapetan Miša Anastasijević, jedan od najbogatijih i najuticajnijih trgovaca tog vremena, sa prvobitnom namerom da zgrada posluži kao dvor njegovoj ćerki i Đorđu Karađorđeviću.
Nakon političkih previranja, Anastasijević je zdanje zaveštao državi, čime je ono postalo prostor za kulturne i obrazovne ustanove Kneževine Srbije.
Uloga zdanja u razvoju obrazovnih i kulturnih institucija
Ubrzo nakon izgradnje, u zdanje su se uselile Velika škola, Gimnazija, Ministarstvo prosvete, Narodna biblioteka, Narodni muzej i druge ustanove koje su imale ključnu ulogu u razvoju srpskog školstva i nauke.
Svečana sala zgrade bila je mesto gde su se održavale skupštinske sednice (1864), kao i osnivačka skupština prvog inženjerskog udruženja u Srbiji (1868).
U njoj je 1875. godine postavljena i prva izložba arhitektonskih snimaka i kopija fresaka srpskih manastira, što je imalo veliki značaj za razvoj domaće umetničke istorije.
Arhitektonske karakteristike i simbolika fasade
Arhitektonski izgled zdanja odražava transformaciju Beograda iz orijentalne varoši u modernu evropsku prestonicu.
Stil predstavlja spoj gotike, romanike i rane renesanse, sa dekorativnim elementima koji upućuju na vizantijske i mletačke uzore. Zbog toga su ga Beograđani nazivali "venecijanskom palatom". Posebno se izdvajaju dve skulpture na fasadi - Apolon sa lirom i Minerva sa kopljem i štitom, koje simbolički označavaju umetnost, znanje i prosvetiteljsku ulogu zgrade.
Na fasadi se nalazi i jedan od retko sačuvanih grbova Kneževine Srbije.
Obnova i zaštita kao spomenika kulture
Tokom istorije, zdanje je trpelo oštećenja u ratovima, naročito u Prvom svetskom ratu, nakon čega je sanirano i prošireno (1905–1921), kada je Beogradski univerzitet već bio u ekspanziji.
Godine 1946. Kapetan Mišino zdanje je stavljeno pod zaštitu države kao spomenik kulture od izuzetnog značaja.
Savremena funkcija i značaj u javnom životu Beograda
Danas se u zgradi nalazi Rektorat Univerziteta u Beogradu i pojedine katedre Filozofskog i Filološkog fakulteta.
Smešteno na adresi Studentski trg 1, zdanje i dalje ima aktivnu obrazovnu i javnu funkciju, ostajući jedan od najprepoznatljivijih simbola intelektualnog i kulturnog života Beograda.
Projekat je finansiran iz budžeta Grada Beograda. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
