Kuća sa sunčanim satom: Kulturna znamenitost starog Zemuna
Kuća sa sunčanim satom je jedna od karakterističnih i prepoznatljivih stambeno‑poslovnih građevina u starom jezgru Zemuna, delu Beograda koji je kroz vekove bio važno kulturno i trgovačko središte.
Nalazi se na uglu Glavne i Dubrovačke ulice i predstavlja zaštićeno kulturno dobro grada.
Zgrada je sagrađena 1823. godine, a karakteristična joj je uglovna pozicija i skladna arhitektura u stilu klasicizma sa elementima baroka i ampira. Namena objekta od samog početka bila je kombinacija poslovnih prostora u prizemlju i stambenih prostorija na spratu, što odražava urbani način života i razvoj trgovine u Zemunu tog vremena.
Posebnu pažnju privlači sunčani sat koji je postavljen na fasadi okrenutoj prema Dubrovačkoj ulici 1828. godine i po kome je kuća i dobila ime. Sunčani sat na fasadi ima jedinstvenu raspodelu brojeva koji označavaju dnevno solarno vreme, i predstavlja retkost u arhitekturi ovog dela Beograda. Ovaj sunčani sat nije precizan u klasičnom smislu modernih časovnika, ali je važan istorijski i astronomijski artefakt koji pokazuje kako se u prošlosti merilo vreme pomoću senke i Sunca.
Arhitektonski, zgrada je građena opekom, sa plitkom i svedenom dekoracijom glavne fasade koja joj daje skladan i reprezentativan izgled. Ugao na raskršću ističe se erkerom koji dodatno naglašava položaj kuće kao značajnog graditeljskog elementa u urbanom planu starog Zemuna.
Pored svoje arhitektonske vrednosti, kuća je imala i svoju ulogu u kulturnom životu. Nekada je u njoj živeo Jovan Subotić, jedan od istaknutih srpskih književnika, pravnika i javnih radnika 19. veka, koji je baš u ovom objektu proveo poslednje godine života. Kroz takve veze sa istaknutim ličnostima, kuća postaje više od zgrade — ona je svedok vremena i kulturnih tokova kroz koje je grad prolazio.
Danas Kuća sa sunčanim satom predstavlja simbol tradicije i istorije Zemuna i uklopljena je u niz druge znamenitosti koje čine stari gradski centar važnim umetničkim i identitetskim okvirom Beograda. Ova građevina je i dalje aktivna kao deo urbane sredine: u prizemlju se nalaze poslovni prostori, a spratovi ostaju stambeni, dok sunčani sat ostaje vizuelni i istorijski podsetnik na vreme kada su dan i grad mereni senkom.
Projekat je finansiran iz budžeta Grada Beograda. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
