Studentski park kao ogledalo Beograda: Spoj prošlosti, kulture i studentske svakodnevice
Studentski park predstavlja jednu od najznačajnijih zelenih i kulturno-istorijskih celina u centru Beograda. Smešten na prostoru nekadašnjeg turskog groblja i gradske pijace, park je tokom XIX veka uređen kao javni prostor namenjen okupljanju, učenju i društvenom životu. Danas ga okružuju spomenici velikanima srpske nauke i kulture, bogat biljni fond i blizina univerzitetskih institucija, što ga čini simbolom obrazovanja, tradicije i urbanog identiteta grada.
Studentski park se nalazi u starom jezgru Beograda, između Vasine ulice i Studentskog trga. Na ovom prostoru se tokom osmanskog perioda nalazilo tursko groblje, dok je u XIX veku deo prostora služio kao velika gradska pijaca poznata kao "pazarište".
Uređenje parka započeto je 1869. godine, prema urbanističkoj zamisli Emilijana Josimovića, prvog urbaniste Beograda. Njegova ideja bila je da se prostor pretvori u javnu zelenu površinu koja će služiti kao društveni centar i pešački trg. Tokom 1920-ih park dobija baroknu ogradu i kapiju, kao i oblik uređenog evropskog akademskog vrta.
Kulturni značaj i funkcija parka u savremenom Beogradu
Studentski park čuva tri značajna spomenika srpske nauke i kulture:
-
Josif Pančić - spomenik podignut 1897. godine, delo vajara Đorđa Jovanovića. Ova skulptura predstavlja prvu figuralnu statu u javnom prostoru Beograda.
-
Dositej Obradović - spomenik prosvetitelju postavljen 1930. godine.
-
Jovan Cvijić - spomenik istaknutom naučniku podignut 1994. godine.
Ovi spomenici čine da park bude otvorena galerija na otvorenom, koja simbolizuje duh Univerziteta, znanje, kulturu i razvoj prosvećenosti.
Danas je park mesto gde se studenti okupljaju, uče, razgovaraju ili odmaraju, dok turisti i Beograđani prolaze kroz njega u okviru svakodnevnih šetnji gradom. Na taj način, Studentski park ima aktivnu ulogu u javnom i kulturnom životu Beograda.
Arhitektura i prirodno okruženje kao deo javnog života
Park odlikuje pravilan raspored staza, prostrane zelene površine i više od 20 vrsta drveća. Među njima se ističu:
-
ginko,
-
divlji kesten,
-
sofora.
Posebno se pamti 120 godina stara japanska sofora, koja je zbog starosti posečena 2008. godine. Od njenog drveta napravljena je klupa postavljena na mesto gde je drvo nekada stajalo, kao simbol pamćenja prostora i vremena.
Edukacija i podizanje svesti o značaju nasleđa
Studentski park je okružen fakultetima Univerziteta u Beogradu:
-
Filozofskim,
-
Filološkim,
-
Geografskim i
-
Matematičkim fakultetom, dok se preko puta nalazi Rektorat Univerziteta u zgradi Kapetan-Mišinog zdanja.
Ovakvo okruženje čini park mestom svakodnevnog susreta akademske zajednice, što doprinosi očuvanju svesti o značaju kulturnog i prirodnog nasleđa. Informativne table o biljnim vrstama dodatno imaju obrazovni karakter.
Park kao spomenik prirode
Studentski park je proglašen spomenikom prirode i nalazi se pod režimom zaštite III stepena. Budući izazovi zaštite odnose se na:
-
očuvanje drvoreda i biljnog fonda,
-
redovno održavanje javnog prostora,
-
usaglašavanje savremenih urbanih potreba sa očuvanjem istorijskog identiteta.
Očuvanje parka je važno jer on nije samo zelena površina, već simbol univerzitetskog Beograda, prostora kulture, tradicije i zajedničkog znanja.
Projekat je finansiran iz budžeta Grada Beograda. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
