Naučnici "isključili" anksioznost u mozgu? Sitni moždani krug kod miševa otvorio put ka novim terapijama
Naučnici su otkrili grupu neurona u mozgu koja bi mogla da igra ključnu ulogu u razvoju anksioznosti i socijalnog povlačenja, a ono što je posebno privuklo pažnju jeste podatak da su određene promene u ponašanju kod miševa uspele da budu poništene kada je aktivnost tog moždanog kruga vraćena u ravnotežu.
Istraživanje je vodio Huan Lerma sa timom iz Laboratorije za sinaptičku fiziologiju pri Institutu za neuronauke, zajedničkom centru Španskog nacionalnog istraživačkog saveta i Univerziteta Migel Ernandez u Elčeu. Rezultati su objavljeni u naučnom časopisu iScience.
Fokus istraživanja bila je amigdala
U središtu istraživanja bila je amigdala, deo mozga koji ima važnu ulogu u obradi emocija, naročito straha i anksioznosti. Naučnici su utvrdili da određena grupa neurona u ovom regionu može snažno da utiče na emocionalno i socijalno ponašanje.
Kako je objasnio Huan Lerma, ranije je bilo poznato da je amigdala povezana sa strahom i anksioznošću, ali je sada identifikovana konkretna populacija neurona čija neuravnotežena aktivnost može sama po sebi da izazove patološka ponašanja.
Tim je koristio genetski modifikovane miševe kod kojih je bio pojačan rad gena Grik4. Zbog toga je povećan broj GluK4 glutamatnih receptora, što je određene neurone učinilo previše pobuđenim. Takvi miševi su pokazivali ponašanja koja podsećaju na anksioznost i socijalno povlačenje.
Vraćanje ravnoteže promenilo ponašanje miševa
Naučnici su zatim ciljano delovali na neurone u bazolateralnoj amigdali. Normalizacijom aktivnosti gena Grik4 u tom delu mozga obnovljena je komunikacija sa inhibitornim neuronima u centrolateralnoj amigdali.
Posle te intervencije, kod miševa su primećena značajna poboljšanja u ponašanju. Smanjeni su znaci anksioznosti, a poboljšano je i socijalno ponašanje.
Prvi autor studije Alvaro Garsija ocenio je da je posebno značajno to što je jedna precizna promena bila dovoljna da se preokrenu anksiozno ponašanje i socijalni deficiti kod životinja.
Istraživanje ne znači da je pronađen lek za ljude
Ipak, stručnjaci naglašavaju da ovi rezultati ne znače da je pronađen direktan lek za anksioznost kod ljudi. Istraživanje je sprovedeno na miševima, a put od ovakvog otkrića do eventualne terapije za ljude može biti dug.
Važno je i to što nisu svi simptomi nestali. Miševi su i dalje pokazivali probleme sa prepoznavanjem objekata, što ukazuje da u složenim psihičkim stanjima učestvuju i drugi delovi mozga, poput hipokampusa.
Uprkos tome, otkriće je važno jer pokazuje da bi precizno ciljanje određenih moždanih krugova moglo jednog dana da pomogne u razvoju terapija koje deluju lokalizovanije i konkretnije nego postojeći pristupi.
Mogući pravac za buduće terapije
Naučnici su isti pristup testirali i na običnim miševima koji su prirodno pokazivali povišen nivo anksioznosti. I kod njih je tretman smanjio anksiozno ponašanje, što istraživačima daje razlog da veruju da mehanizam nije vezan samo za jedan genetski model.
Ovo otvara mogućnost da je identifikovani moždani put deo šireg sistema za regulaciju emocija. Ako se buduća istraživanja potvrde, upravo ti mali neuralni krugovi mogli bi da postanu važne mete u lečenju poremećaja raspoloženja i anksioznih stanja.
Za sada, najvažniji zaključak jeste da naučnici sve preciznije razumeju kako mozak reguliše strah, anksioznost i socijalno ponašanje, ali i da se ovakva otkrića moraju tumačiti oprezno, bez preuranjenih tvrdnji da je rešenje za anksioznost već pronađeno.
