LEPE VESTI
Neverovatan oporavak retke vrste: Orao krstaš beleži najveći uspeh u poslednjim decenijama - Evo koliko ih je trenutno
Društvo za zaštitu i proučavanje ptica Srbije saopštilo je da je ova godina najuspešnija gnezdeća sezona orlova krstaša u Srbiji od početka sistemske zaštite ove kritično ugrožene i strogo zaštićene vrste.
Tokom 2026. godine praćeno je 29 teritorijalnih parova orlova krstaša, od kojih je 27 započelo gnežđenje. Uspešno se gnezdilo 16 parova, a do sada je odnegovano 25 mladunaca, koji bi trebalo da polete do sredine jula.
Rezultati predstavljaju značajan napredak u odnosu na 2017. godinu, kada se na severu Srbije gnezdio samo jedan par krstaša i kada su sprovedene prve mere aktivne zaštite ove vrste u našoj zemlji. U poređenju sa 2025. godinom, kada je registrovano 19 parova i 14 mladunaca, zabeležen je rast i broja parova i uspeha gnežđenja.
- Ne samo da se nalaze na našem nacionalnom grbu, već su krstaši postali i simbol zaštite prirode u Srbiji, pokazatelj mogućeg optimizma za sva slična ugrožavanja prirode. Krstaši sad imaju i svoju publiku koja sa nestrpljenjem čeka rezultate, piše i pita koliko ima parova, ali veliki rad je potreban da bismo uopšte saznali te naizgled jednostavne brojeve - rekao je Milan Ružić, izvršni direktor DZPPS.
Populacija se širi u Banatu i Bačkoj
Populacija orla krstaša nastavlja da se širi, pre svega u Banatu, duž toka Tise i prema granici sa Rumunijom. Ove godine prvi put su zabeleženi parovi i aktivno gnezdo u južnoj Bačkoj, gde se ova vrsta nije gnezdila decenijama.
Do ovih podataka došlo se nakon višemesečnog pretraživanja teritorija pogodnih za gnežđenje, praćenja ranije poznatih parova i beleženja gnezdilišnih aktivnosti, koje kod krstaša počinju već u februaru.
Uprkos pozitivnom trendu, iz DZPPS upozoravaju da je opstanak ove vrste i dalje neizvestan. Tokom ove godine kod najmanje četiri para došlo je do napuštanja gnezda ili legla zbog uznemiravanja od strane ljudi.
Približavanje gnezdima i duže zadržavanje u njihovoj blizini među glavnim su pretnjama ovoj vrsti, zbog čega DZPPS apeluje na građane da ne uznemiravaju ptice i da svako ugrožavanje strogo zaštićenih vrsta i njihovih staništa prijave nadležnim institucijama.
- Rezultati pokazuju napredak, ali i dalje postoji potreba za oprezom. Uništavanje staništa, seča starih stabala, gubitak plena, trovanja ptica, stradanja na dalekovodima i uznemiravanja mogu imati direktan uticaj na uspeh gnežđenja - dodaje Ružić.
U narednom periodu, dok su mladunci još u gnezdu, planirano je prstenovanje određenog broja mladunaca i postavljanje uređaja za satelitsko praćenje.
Ovogodišnje aktivnosti praćenja krstaša finansijski je podržala avio-kompanija Prince Aviation, a iz DZPPS ističu da njihov rad ne bi bio moguć bez velikog broja volontera, saradnika i članova društva.
