Jezive sumnje potresaju Tursku! Žene masovno umiru pod "misterioznim okolnostima", aktivisti tvrde: "Femicidi se prikrivaju kao samoubistva"

Nasilje nad ženama i femicid ostaju jedan od najvećih društvenih problema u Turskoj, a najnoviji podaci pokazuju da broj žrtava ne prestaje da raste. Organizacija We Will Stop Femicide Platform saopštila je da je samo tokom aprila ubijeno 26 žena, dok je još 23 izgubilo život pod nerazjašnjenim ili sumnjivim okolnostima.

Prema njihovim podacima, najveći broj žena ubili su sadašnji ili bivši partneri, kao i članovi porodice. Deset žrtava usmrtili su supružnici, dve bivši supružnici, dve sadašnji partneri, dok su ostale ubili otac, sin ili drugi članovi porodice.

U pojedinim slučajevima motiv zločina bio je povezan sa odlukama žena da prekinu vezu, odbiju pomirenje, rešavaju finansijska pitanja ili nastave trudnoću uprkos protivljenju partnera. Za veliki broj ubistava zvanični motiv nikada nije utvrđen.

Sumnjive smrti koje nikada nisu rasvetljene

Posebnu zabrinutost izazivaju slučajevi žena koje su poginule nakon pada sa prozora ili balkona, a čija je smrt zvanično okarakterisana kao samoubistvo.

Organizacije koje se bore protiv nasilja nad ženama upozoravaju da u brojnim istragama postoje ozbiljni propusti - od nedovoljno prikupljenih dokaza do kontradiktornih iskaza svedoka - zbog čega sumnjaju da deo tih slučajeva zapravo predstavlja prikrivene femicide.

Jedan od slučajeva koji je izazvao veliku pažnju javnosti jeste smrt Sezaj Kodžak. Zvanična istraga zaključila je da je izvršila samoubistvo skokom sa balkona stana na trećem spratu.

Međutim, njena porodica odbacuje takvu verziju događaja. Tvrde da nije pokazivala znake depresije, da je planirala budućnost i spremala razvod od supruga. Uprkos tome, slučaj je zatvoren bez podizanja optužnice, dok porodica i dalje zahteva novu istragu.

Niz brutalnih ubistava

Među slučajevima koji su poslednjih meseci potresli Tursku nalazi se ubistvo 19-godišnje Šahsenem Zoroglu u Ankari, za koje istražitelji sumnjaju da ga je počinio njen dečko, koji je potom izvršio samoubistvo.

U provinciji Kahramanmaraš ubijena je 32-godišnja Fatma Kurt, a za zločin je osumnjičen njen suprug. U Mugli su ispred jednog hotela ubijene dve žene, Serap Jilmaz i Hatidže Jejsikan.

Aktivisti: Institucije zakazuju

Prema podacima organizacije We Will Stop Femicide Platform, tokom 2025. godine u Turskoj je ubijeno najmanje 294 žena.

Aktivisti smatraju da odgovornost ne snose samo počinioci već i institucije, koje, kako tvrde, često sprovode nedovoljno efikasne istrage, dok su kazne za nasilnike blage.

Kritike su dodatno pojačane nakon što je Turska 2021. godine istupila iz Istanbulske konvencije. Organizacije za ljudska prava ocenjuju da je taj potez oslabio institucionalnu zaštitu žena, dok pojedini politički saveznici Redžepa Tajipa Erdogana zagovaraju dodatne izmene zakona koje bi, prema oceni kritičara, mogle da umanje postojeće mehanizme zaštite žrtava porodičnog nasilja.

Udruženja koja se bore protiv femicida zbog toga zahtevaju da svaka sumnjiva smrt žene bude detaljno i nezavisno istražena, kako bi se sa sigurnošću utvrdilo da li je reč o samoubistvu, nesrećnom slučaju ili prikrivenom ubistvu. Smatraju da samo temeljne istrage i strože kazne mogu zaustaviti rast nasilja nad ženama u Turskoj.

Srbija Danas