(VIDEO) Kurdi se povlače, Sirija u plamenu: Vojska preuzima gradove, hiljade civila u begu - ima poginulih i ranjenih

Sirijske vladine snage ušle su jutros u dva severna grada nakon što je komanda boraca predvođenih Kurdima saopštila da će se evakuisati iz oblasti u pokušaju da se izbegne sukob.

Dva vojnika su poginula, a još nekoliko je ranjeno u sukobu u gradu Maskana, javili su državni mediji. Istovremeno, trupe su ušle u grad Deir Hafer. Ova dva grada promenila su ruke nakon smrtonosnih borbi ranije ovog meseca između vladinih snaga i Sirijskih demokratskih snaga (SDF) predvođenih Kurdima, koje podržavaju SAD, u Alepu, najvećem gradu Sirije. Sukob je završio evakuacijom kurdskih boraca iz tri kvarta koja su preuzele vladine snage.

Reporter Associated Press-a zatekao je vladine tenkove, oklopne transportere i druga vozila, uključujući pikapove sa teškim mitraljezima, kako ulaze u Deir Hafer nakon što su buldožeri uklonili barijere. Na rubu grada nije bilo prisustva SDF-a. Sirijska vojska saopštila je da je u potpunoj kontroli Deir Hafera, da je zauzela vazdušnu bazu Jarrah na istoku i da čisti mine i eksplozivne naprave. Dodali su da će trupe nastaviti ka obližnjem gradu Maskana, gde je reporter AP-a satima kasnije video vojni konvoj.

- Naša sreća je neizmerna. Ovo je sreća oslobođenja - rekao je Hussein Mustafa dočekujući ulazak trupa u Deir Hafer. On je kritikovao SDF, tvrdeći da sada stanovnici grada mogu da proslave jer su vladine snage konačno preuzele kontrolu.

Drugi stanovnik, Mohammed al-Jaber, rekao je: - Sirijska Arapska Vojska je došla i oslobodila nas od ove terorističke organizacije.-

SDF je godinama glavni partner SAD u Siriji u borbi protiv Islamske države, ali Ankara smatra SDF terorističkom organizacijom zbog veze sa kurdskim separatističkim pobunjenicima u Turskoj. Neke od frakcija koje sada čine sirijsku vojsku ranije su bile turski podržane pobunjeničke grupe koje su se sukobljavale sa kurdskim snagama.

SDF je u saopštenju naveo da su sirijske snage trebalo da uđu u Deir Hafer i Maskanu tek nakon što se kurdske snage potpuno povuku. ''Damask je prekršio uslove dogovora i ušao u gradove pre nego što su se naši borci potpuno povukli, stvarajući vrlo opasnu situaciju sa potencijalno ozbiljnim posledicama'', navodi se u saopštenju SDF-a.

Državna novinska agencija SANA javila je da su borci SDF-a ''prekršili dogovor'' napadom na vojni patrolu u blizini Maskane, što je dovelo do smrti dva vojnika i ranjavanja drugih. SANA je dodala da su vladine snage nastavile kretanje na istok, stigavši do dva sela u severnoj provinciji Raqqa.

Tokom protekla dva dana više od 11.000 ljudi pobeglo je iz Deir Hafera i Maskane koristeći sporedne puteve ka oblastima pod kontrolom vlade, nakon što je vlada najavila ofanzivu na gradove.

U petak uveče, nakon što su vladine snage počele da bombarduju položaje SDF-a u Deir Haferu, vrhovni komandant kurdskih snaga Mazloum Abdi objavio je na X da će se njihova grupa povući iz spornog područja severne Sirije. Abdi je naveo da će se borci SDF-a premestiti istočno od reke Eufrat od 7 sati ujutro (04:00 GMT) u subotu.

Ublažavanje tenzija došlo je nakon što su američki vojni zvaničnici u petak posetili Deir Hafer i razgovarali sa predstavnicima SDF-a u regionu. SAD imaju dobre odnose sa obe strane i pozvale su na smirenje.

Abdi je trebao da održi razgovore sa američkim specijalnim izaslanikom za Siriju, Tomom Barrackom, u severoiračkom gradu Irbil u subotu.

Zvaničnik Kurdistanske demokratske partije (KDP) u Irbilu rekao je da su KDP zvaničnici tražili od SDF-a da se povuče iz delova severne Sirije, ali je kurdska snaga u Siriji odbila. Prema njegovim rečima, lider KDP-a Masud Barzani je kontaktirao privremenog predsednika Sirije Ahmeda al-Šaraa, koji je tražio da Barzani deluje kao posrednik – inicijativu koju je Abdi prihvatio.

Zvaničnik navodi da je Barzanijeva inicijativa dovela do očekivanog sastanka između Abdija i Barracka u Irbilu, gde će razgovarati o razvoju događaja i raditi na dogovoru koji bi zadržao SDF snage istočno od Eufrata i sprečio povratak sukoba.

Odluka SDF-a da se povuče iz Deir Hafera doneta je nakon što je privremeni predsednik Sirije al-Šaraa u petak doneo dekret kojim se jačaju prava Kurda u zemlji, koji su činili oko 10% populacije Sirije pre početka sukoba 2011. godine. Tokom decenija, sirijski Kurdi su bili marginalizovani i uskraćeni za kulturna prava pod vlašću Baath partije, koja je vladala Sirijom šest decenija sve do pada Bašara Asada u decembru 2024.

Dekret al-Šaraa priznao je kurdski jezik kao nacionalni pored arapskog i usvojio praznik Nowroz, tradicionalnu proslavu proleća i obnove koju Kurdi širom regiona slave, kao zvaničan praznik. Kurdska vlast na severoistoku Sirije izjavila je u subotu da prava Kurda ne bi trebalo da budu zaštićena ''privremenim dekretima'', već da budu uključena u ustav zemlje. Dodali su da dekret ''ne predstavlja stvarnu garanciju prava etničkih grupa u Siriji''.