Opasni HANTAVIRUS koji prenose GLODARI godinama je PRISUTAN U SRBIJI: Fruška gora poznata kao endemsko područje, evo koji su simptomi
Hantavirus, poznat i kao uzročnik takozvane „mišje groznice“, poslednjih dana ponovo je u centru pažnje širom sveta, a malo ko zna da je ova bolest na prostoru Srbije prisutna već decenijama. Prva epidemija registrovana je još 1961. godine na Fruškoj gori, koja se i danas smatra jednim od poznatih endemskih područja.
Iako se retko pominje u javnosti, hantavirus nije nova bolest niti nešto što postoji samo u dalekim zemljama. Stručnjaci upozoravaju da se virus prenosi preko zaraženih glodara, najčešće udisanjem čestica iz njihovog urina, izmeta ili pljuvačke, a simptomi u početku mogu ličiti na običan grip - zbog čega mnogi ne posumnjaju odmah na infekciju.
Na našim prostorima prisutni su serotipovi Seoul, Puumala i Dobrava (Beograd), a bolest je prvi put opisana u Srbiji još 1954. godine. Prva veća epidemija zabeležena je sedam godina kasnije na Fruškoj gori, u vojnom kolektivu tokom logorovanja.
Kako se prenosi hantavirus?
Virus prenose miševi i pacovi, a čovek se najčešće zarazi kada boravi u prostorijama ili prirodi gde ima glodara. Rizik postoji prilikom čišćenja podruma, tavana, vikendica, šupa ili napuštenih objekata u kojima se nalaze tragovi glodara. Infekcija se može dobiti i tokom kampovanja ili rada u šumi i na njivama.
Stručnjaci posebno upozoravaju da se mišji izmet nikako ne usisava niti mete na suvo, jer se tada sitne čestice podižu u vazduh i mogu da se udahnu.
Simptomi koji liče na grip, ali mogu postati opasni
Prvi simptomi obično se javljaju nakon jedne do nekoliko nedelja od kontakta sa virusom i često podsećaju na grip ili jaču prehladu:
- visoka temperatura
- jaka malaksalost
- bolovi u mišićima i leđima
- glavobolja
- mučnina i povraćanje
- bolovi u stomaku
Kod težih oblika bolesti mogu se javiti problemi sa bubrezima, krvarenje, nizak pritisak, otežano disanje i ozbiljna oštećenja pluća.
Lekari upozoravaju da je posebno važno odmah se javiti lekaru ako osoba ima simptome nakon boravka u prirodi ili kontakta sa glodarima.
Fruška gora godinama važi za rizično područje
Institut za javno zdravlje Vojvodine navodi da je Fruška gora poznato prirodno žarište ove bolesti, ali da se slučajevi sporadično pojavljuju i u drugim delovima Srbije. Epidemije su češće tokom takozvanih „mišjih godina“, kada dolazi do naglog povećanja broja glodara.
Prema dostupnim podacima, tokom 2023. godine u Srbiji je registrovano više slučajeva infekcije, a stručnjaci povezuju povećan broj obolelih upravo sa većom populacijom glodara.
Kako da se zaštitite?
Stručnjaci savetuju:
- izbegavanje kontakta sa glodarima i njihovim izmetom
- provetravanje zatvorenih prostora pre čišćenja
- korišćenje maski i rukavica pri čišćenju podruma i tavana
- čuvanje hrane u zatvorenim posudama
- održavanje higijene dvorišta, podruma i vikendica
Važno je znati da se većina hantavirusa ne prenosi lako sa čoveka na čoveka, već je glavni izvor zaraze kontakt sa zaraženim glodarima
