Rat sa Iranom je "vožnja 300 na sat": Stručnjaci upozoravaju - Amerika ide ka iscrpljenju

Rat u Iranu, poznat kao operacija "Epski bes", stavio je američke oružane snage pod ogroman pritisak. Dok se municija troši rekordnom brzinom, stručnjaci upozoravaju na dugoročne posledice po vojnu spremnost SAD, posebno u Aziji.

-To je kao da mesecima vozite automobil brzinom od 300 kilometara na sat, a da ne zamenite ulje, kaže Džo Kosta, bivši zvaničnik Pentagona.

Sjedinjene Države suočavaju se s ozbiljnim izazovima u održavanju svojih vojnih kapaciteta. Rat u Iranu iscrpljuje zalihe municije i resurse, dok istovremeno ugrožava spremnost za potencijalne sukobe u istočnoj Aziji.

Prema analizi stručnjaka iz Payne Institute, Sjedinjene Američke Države su verovatno upotrebile više od 5.000 različitih vrsta municije u prva četiri dana rata, te oko 11.000 u prvih 16 dana. Time bi "Epski bes" bio "najintenzivnija početna vazdušna kampanja u modernoj istoriji", nadmašivši čak i prva tri dana NATO bombardovanja Libije 2011. godine.

Iako se nakon uništenja iranske protivvazdušne odbrane najviše koriste jeftine bombe kratkog dometa (JDAM kompleti) kojih ima u izobilju, problem leži u retkim i skupim projektilima dugog i srednjeg dometa koji su potrošeni na početku sukoba.

Iscrpljenost tehnike i ljudstva

Još veći problem odnosi se na protivvazdušnu odbranu. Početni talas iranskih projektila i dronova potrošio je značajan deo američkih i savezničkih presretača poput sistema Patriot PAC-3 MSE i THAAD.

Obnavljanje svih tih zaliha trajaće godinama, s procenjenim troškom od 20 do 26 milijardi dolara samo za nadoknadu municije potrošene u prva četiri dana rata.

Oporavak zaliha otežavaju složeni lanci snabdevanja i nestašica ključnih materijala – kako ističu stručnjaci, Kongres može preko noći da odobri novac, ali ne može stvoriti minerale i hemijska jedinjenja poput galijuma, neodijuma ili amonijum perhlorata.

Pored naoružanja, problem predstavlja i ogromno trošenje i opterećenje tehnike, što je posebno izraženo u američkoj mornarici. Nosači aviona USS Gerald R. Ford i USS Abraham Lincoln trenutno učestvuju u operaciji i trpe ogromna opterećenja usled rekordno dugih misija. Prema rečima Stejsi Petidžon, sadašnji tempo operacija mogao bi u naredne dve do tri godine dovesti do povremenog nedostatka nosača aviona u pojedinim delovima sveta. Uz to, produžene misije povećavaju porodični stres i iscrpljenost vojnika, što predstavlja faktor rizika za samoubistva.

Nosač aviona USS Gerald R. Ford vratio se posle požara i havarije u bazu na Kritu.

Dugoročne posledice i rizik pred Kinom

Iako rat donosi određene prednosti poput sticanja borbenog iskustva, brže proizvodnje jeftinijih dronova i primene veštačke inteligencije, stručnjaci poput Majka Horovica upozoravaju na dugoročne rizike.

Najveća opasnost je ta što Amerika otkriva svoje taktike Kini. Kinezi bi mogli da nauče američke metode borbe (poput uklanjanja mina iz Ormuskog moreuza) i to iskoriste ukoliko odluče da napadnu Tajvan.

Rat u Iranu trenutno iscrpljuje američke snage u Aziji (preusmereni su marinci iz Japana i deo THAAD sistema iz Južne Koreje), uprkos ranijim tvrdnjama Trampovog kruga da resurse treba čuvati za Kinu.

Iscrpljenost američkih snaga mogla bi oslabiti sposobnost NATO-a da odgovori na krize u Evropi i Aziji.

Stručnjaci upozoravaju da bi trenutna potrošnja resursa mogla značajno smanjiti vojnu snagu SAD u Pacifiku do kraja decenije, što bi moglo promeniti globalnu ravnotežu moći.

Izvor: Srbija Danas/Jutarnji list