Arheolozi u mumiji pronašli neočekivani tekst: Naučnicima još uvek nije jasno kako je završio u abdomenu pokojnika

U srcu drevnog Egipta, na lokalitetu Oksirinh, arheolozi su došli do otkrića koje na fascinantan način spaja svet književnosti i pogrebnih običaja. Tokom iskopavanja, istraživači su u unutrašnjosti jedne mumije iz rimskog perioda pronašli fragmente papirusa sa delovima „Ilijade“, što predstavlja prvi poznati slučaj da je grčki književni tekst korišćen kao deo procesa mumifikacije.

Ovaj izuzetni nalaz potiče iz grobnice stare oko 1.600 godina, a papirus je bio smešten u predelu abdomena mumije. Istraživanje je vodio tim sa Univerzitet u Barseloni, koji ističe da je ovo otkriće bez presedana. Iako su papirusi na grčkom jeziku i ranije pronalaženi u mumijama, oni su gotovo bez izuzetka sadržali magijske ili ritualne tekstove, nikada do sada vrhunsku književnost.

Drevni Oksirinh, nekada poznat kao Per-Medžed, bio je jedan od najvažnijih gradova grčko-rimskog Egipta. Njegovi ostaci danas leže u blizini savremenog grada Al-Bahnasa, oko 190 kilometara južno od Kaira, uz rukavac Nila poznat kao Bahr Jusef. Upravo na ovom mestu otkriven je ogroman broj papirusa još od kraja 19. veka, među njima i dela koja su oblikovala evropsku književnost.

Epska poema Ilijada, koja se pripisuje Homeru i datira oko 8. veka pre nove ere, bila je jedno od najrasprostranjenijih i najuticajnijih dela u antičkom svetu. U grčkim i rimskim školama koristila se kao osnovno štivo. ne samo kao književno delo, već i kao izvor moralnih, istorijskih i jezičkih pouka. Njeni stihovi su se učili napamet, prepisivali i prenosili generacijama, što objašnjava zašto su primerci poput ovog mogli završiti i u sasvim neočekivanom kontekstu.

Ostaje misterija zašto baš deo Ilijade

Pronađeni fragment pripada drugom pevanju „ilijade“, delu poznatom kao „Katalog brodova“, gde se nabrajaju grčke snage okupljene pred Trojom. Ipak, ostaje misterija zašto je baš ovaj odlomak izabran da prati pokojnika u zagrobni život. Da li je imao simboličko značenje, ili je jednostavno iskorišćen kao dostupan materijal, pitanje je na koje naučnici tek treba da daju odgovor.

U vreme kada je mumija nastala, običaji sahranjivanja u Egiptu već su bili spoj različitih kultura. Mumifikacija je trajala više od 40 dana i podrazumevala je dehidraciju tela pomoću natronske soli, nakon čega je ono umotavano u lanene trake. Međutim, za razliku od ranijih perioda kada su organi čuvani u kanopskim posudama, u grčko-rimskom dobu telo se često ispunjavalo različitim materijalima uključujući i papiruse, koji su ponekad bili zapečaćeni glinom i smešteni u grudnu ili karličnu šupljinu.

Ovo otkriće baca novo svetlo na način na koji su se u antičkom svetu preplitale kulture, verovanja i svakodnevni život.